რადიო თავისუფლების გამოძიება, რომელმაც ადრე ქათმის ხორცის
ხელოვნური გაყვითლება გამოააშკარავა, ამჯერად თევზის ბაზარზე
არსებულ პრობლემებს აჩენს. საქართველოში ცისარტყელა კალმახის (Rainbow
trout) დიდი ნაწილი ხელოვნური პიგმენტებით იღებება, რათა ის
ძვირადღირებულ ორაგულად ან წითელხორციან თევზად გასაღდეს. იგივე
მეთოდით იღებება ადგილობრივი წითელი ხიზილალაც.
როგორ "იქცევა" კალმახი ორაგულად
მთავარი მიგნება: საქართველოში მოშენებული ე.წ. „ორაგულისებრთა“
თევზის 99% არის ცისარტყელა კალმახი (საქსტატის
მონაცემებით).
მეკალმახეები თევზს პიგმენტირებულ საკვებს (ასტაქსანტინს) აჭმევენ 2-3
თვის განმავლობაში, რის შედეგადაც კალმახის ხორცი და ქვირითი მუქ
ნარინჯისფერ/წითელ ფერს იღებს.
მოტყუების მიზანი:
კალმახი (რომელიც 1 კგ-ზე
20-30 ლარი ღირს) ვიზუალურად ემსგავსება ძვირადღირებულ ზღვის/ოკეანის
ორაგულს (რომელიც 40-100 ლარი ღირს), რაც ვაჭრებს საშუალებას აძლევს,
იაფი პროდუქტი ძვირად გაყიდონ.
უსაფრთხოების და რეგულაციის პრობლემები
უსაფრთხოების ხარვეზი: ევროკავშირში აკრძალულია მზა საკვებზე
გამაყვითლებლების თვითნებურად დამატება (დოზის უკონტროლობის გამო),
თუმცა საქართველოში ეს მეთოდი არ იკრძალება და არ კონტროლდება.
სახელმწიფო კონტროლი (არ) ხდება
სურსათის
ეროვნული სააგენტო (სეს) ადასტურებს, რომ ქვეყანაში არ არსებობს
ლაბორატორია, სადაც შესაძლებელი იქნებოდა თევზში ან საკვებში
გამაყვითლებლების რაოდენობის გამოკვლევა.
მომხმარებლის მოტყუება: ევროკავშირის სტანდარტებით, აუცილებელია
ეტიკეტზე მკაფიოდ იყოს მითითებული თევზის სახეობა (კალმახი თუ
ორაგული). საქართველოში ამ ინფორმაციის დამალვა მომხმარებლის
მოტყუებად ითვლება, თუმცა ეტიკეტირების წესები არ კონტროლდება.