Qazaxıstan "Avraam sazişləri"nə qoşulacaq. ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə
əldə olunmuş bu diplomatik pakt İsrail ilə müsəlman ölkələri
arasında əlaqələri normallaşdırmaq məqsədi güdür.
Bu, həm də Vaşinqtonla yaxınlaşmağı hədəfləyən strateji bir
addımdır.
AzadlıqRadiosunun jurnalistləri Frud Bejan və Reyd Stendiş
Astananın 6 noyabr qərarının, əsasən, simvolik olduğunu yazırlar.
Axı, Qazaxıstan İsraili çoxdan tanıyır, 1991-ci ildə Sovet İttifaqı
dağılandan İsraillə diplomatik
əlaqələr saxlayır.
Amma "Avraam sazişləri"nə qoşulmaq Qazaxıstanı Ağ evin yenidən
canlandırmağa çalışdığı xarici siyasət təşəbbüsünün mərkəzinə
gətirir. Bu saziş Donald Trampın ilk prezidentlik dövrünün uğuru
sayılır.
"Avraam sazişləri"ni genişləndirmək
"Avraam sazişləri" İsrail ilə müsəlman dünyası arasında əməkdaşlığı
gücləndirmək məqsədilə hazırlanıb. 2020-ci ildə Birləşmiş Ərəb
Əmirlikləri, Bəhreyn və Mərakeş bu razılaşmaya imza ataraq
əlaqələrini normallaşdırdılar.
İndi Tramp administrasiyası təşəbbüsü genişləndirməyə çalışır.
Noyabrın 18-də Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin
Salmanın Vaşinqtona planlaşdırılan səfərinin mərkəzində də bu
razılaşmalar olacaq.
Qazaxıstan Orta Asiyanın ən böyük və ən zəngin ölkəsidir, həm də
regiondan bu sazişlərə qoşulacaq ilk ölkə olacaq. Bu addım
diplomatik razılaşmanı Yaxın Şərq və Şimali Afrikadan Orta Asiyaya
doğru genişləndirir.
Qazaxıstan hökuməti açıqlamasında bunu ölkənin xarici siyasət
kursunun təbii və məntiqi davamı adlandırıb.
Neftlə zəngin Qazaxıstan Moskvanın çoxdankı müttəfiqidir, Pekinlə
tərəfdaşlığı dərinləşdirir. Astana "Avraam sazişləri"nə qoşulmağı
ABŞ ilə tərəfdaşlıq qurmaq üçün fürsət kimi görür.
"Rusiyanın və Çinin arasında yerləşən Qazaxıstan mümkün
qədər çox tərəfdaş əldə etmək istəyir, xüsusən də ABŞ və Avropa ilə
daha fəal əlaqələr qurmağa çalışır", – Atlantik
Şurasının Avrasiya Mərkəzinin direktor müavini Endrü D'Anyeri
təhlilində qeyd edir. O bunu Vaşinqtonun diqqətini çəkmək, ABŞ-nin
hökumət qurumlar; və özəl sektorunun Qazaxıstana daha çox konkret
iqtisadi maraqlar gətirməsi üçün ağıllı və praktik addım
adlandırır.
Ekspertlər deyirlər ki, Qazaxıstanın bu sazişlərə qoşulacağı barədə
açıqlamanı Trampın Ağ evdə Orta Asiyanın beş lideri ilə sammitdə
verməsi də təsadüfi deyil. Birgünlük sammitdə Tramp bu bölgə ilə
ABŞ arasında ticarət, diplomatik və mineral anlaşmalarını açıqladı.
Orta Asiya uzun müddət Moskvanın nəzarətində olub, getdikcə Çinə
daha çox bağlanırdı.
Bakı da maraqlıdır
Sammitdən öncə Qazaxıstan özünün ən böyük volfram yataqlarından
birinin işlənməsi üzrə ABŞ ilə mühüm bir razılaşma imzaladı.
Vaşinqtonda yerləşən Yorktaun İnstitutunun Turan Araşdırma
Mərkəzinin direktoru Cozef Epşteyn AzadlıqRadiosuna açıqlamada
Qazaxıstanın bu addımının simvolik görünsə də, gələcəkdə diplomatik
əhəmiyyət daşıya biləcəyini deyir: "Astananın "Avraam sazişləri"nə
qoşulmaq qərarı yeni bir mərhələnin başlanğıcını qoyur, bu
razılaşmaları Yaxın Şərq sülh təşəbbüsündən ABŞ yönümlü,
tolerantlıq və rifaha sadiq mötədil müsəlman ölkələrinin
koalisiyasına çevirir".
Orta Asiya və Qafqazın digər ölkələri, o cümlədən Özbəkistan və
İranla həmsərhəd Azərbaycan da bu razılaşmalara qoşulmağa maraq
göstərib.
"Zəngin qaz və uran ehtiyatlarına malik, Xəzər
dənizinin sahillərində yerləşən Astana və Bakı kimi əsas oyunçuları
qazanmaq ABŞ və İsrailə Rusiya və İran üzərində strateji üstünlük
verəcək. Rusiya və İran bu regionları ənənəvi olaraq özlərinin
eksklüziv təsir dairəsi kimi görüb", – bunu isə
Atlantik Şurasının Yaxın Şərq Proqramlarının baş tədqiqatçısı Sara
Zaaymi yazır.
Mənbə: Azadlıq Radiosu
Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub abunə
olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda!
Linkə daxil olub
abunə olun!
Digər maraqlı xəbərlər
"Marneuli"
radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi
"Telegram"da
izləyin.
Bizi
"TikTok"da
izləyin.
Bizi
"İnstagram"da izləyin.
Bizi
"X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin!
+995557994415
Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media
birləşdik ki, gec olmadan mübarizə
aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir.
https://sinatle.media/
Müstəqil onlayn medianı
dəstəkləmək üçün ianə et:
#
GE76TB7548536080100013
#
GE70BG0000000609775306
Repressiv rejim müstəqil onlayn
medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22
media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik
addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi.
Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri
birləşdirməkdir.