აშშ-ს პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი 11 თებერვალს ისრაელის პრემიერ მინისტრ ბენჯამინ ნეთანიაჰუსთან შეხვედრის შემდეგ açıად განაცხადა, რომ ირანთან დიპლომატია მნიშვნელოვანია. ექსპერტების თქმით, ძირითადი პრობლემა არა ირანის ნუკლეარული პროგრამა, არამედ მისი რაკეტული შესაძლებლობებია.

ტრამპი ხაზს უსვამს, რომ თბილისთან მოლაპარაკებები გაგრძელება აუცილებელია. ნეთანიაჰუ, თავის მხრივ, იმეორებს, რომ ნებისმიერ შეთანხმებაში ირანის რაკეტული პროგრამა ოფიციალურად უნდა აისახოს. თეირანი ამას რამდენჯერმე უარყოფს.

დიდი ბრიტანეთში მცხოვრები თავდაცვის საკითხების ანალიტიკოსი ჰუსეინ არიანი „რადიო თავისუფლების“ ფარსულ სამსახურზე აღნიშნავს, რომ ისრაელის გრძელვადიანი სტრატეგიული მიზანი ნუკლეარული საკითხის მიღმაა:

„ისრაელის მიზანია ირანის თავდაცვითი შესაძლებლობების მკვეთრი შემცირება როგორც ისლამური რესპუბლიკის პერიოდში, ისე შემდეგ ეტაპებზე.“

არიანის შეფასებით, ისრაელი ირანის რაკეტულ არსენალს მის მთავარ სამხედრო აქტივად, „ერთადერთ შემცირებად ძალად“ მიიჩნევს. მისი თქმით, რეგიონში სხვა ქვეყნებსაც აქვთ ბალისტიკური რაკეტები, მაგრამ ირანის პროგრამა უნიკალური, თვითგადარჩენის და დამოუკიდებელი ხასიათისაა.

ისრაელის გათვლით, წინააღმდეგობის გაწევის გარეშე, ირანი 2028 წლამდე არსენალს 8 000 რაკეტამდე გაზრდის. სწორედ ამიტომ ნეთანიაჰუ ამჟამად ნუკლეარულ პროგრამაზე ფოკუსირებას არ ახდენს, მისი ყურადღება რაკეტულ და სამხედრო შესაძლებლობებზეა მიმართული.

2025 წლის ივნისში, აშშ-ის მონაწილეობით ისრაელის წინააღმდეგ საჰაერო კამპანიის შედეგად, ირანის ნუკლეარული ობიექტები ფორდოში, ისფჰანასა და ნატანზში დაზიანდა.

ექსპერტების თქმით, რაკეტების მომზადებას აკრძალული საერთაშორისო შეთანხმება არ აკავებს. თეორიული ჩარჩოები, როგორიცაა MTCR და ჰააგის კოდექსი, მხოლოდ სავალდებულო არ არის და ძირითადად მოხალისეობრივი მექანიზმია.

არიანი აღნიშნავს, რომ აშშ-ის სამხედრო ძალების მობილიზება ირანის მახლობლად სიგნალია ალტერნატიული გეგმების არსებობაზე და ძალზე სავარაუდოა, რომ ეს ერთგვარი წნეხის, მითითების და სტრატეგიული მანევრის სახით გამოიყენება.

ექსპერტი ხაზს უსვამს, რომ ამ ეტაპზე ირანს რაკეტული პროგრამის შეზღუდვა ან შეწყვეტა იძულებითი ნაბიჯი იშვიათად ექნება. მოლაპარაკებები, სავარაუდოდ, უფრო მკაცრ სანქციებსა და ეკონომიკურ წნეხზე იქნება დამყარებული.

ირანი და აშშ თებერვლის დასაწყისში ომანში შეხვედრიან და მოლაპარაკებების გაგრძელება იგეგმება. თეირანი აცხადებს, რომ მოლაპარაკებები მხოლოდ ნუკლეარულ პროგრამას შეეხება. ირანის უმაღლესი ლიდერის მთავარი მრჩეველი ალი შემხანი ხაზს უსვამს:

„რაკეტული საკითხი მოლაპარაკების მონაწილეთა კომპეტენციაში არ შედის.“