Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə komissarı Maykl O'Flaherti hesab edir ki, “Xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında Akt”ın, qondarma FARA-nın

Gürcüstanda qəbul edilməsi vətəndaş cəmiyyətinə qarşı yönəlmiş məhdudiyyətlərin bir hissəsidir və media ilə qeyri-hökumət təşkilatlarına mənfi təsir göstərir.
Bu barədə “Gürcüstanın Gənc Hüquqşünaslar Assosiasiyası” (GGHA) məlumat yayıb.

GGHA-nın məlumatına görə, komissar Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə yazılı mövqe təqdim edib. Məhkəmədə təşkilatın təşəbbüsü ilə qaldırılmış “Gürcü FARA-sı” işi araşdırılır. Komissar işdə üçüncü tərəf qismində iştirak edir.

Onun qiymətləndirməsinə görə, qanunun müddəaları İnsan Hüquqları üzrə Avropa Konvensiyasında müəyyən edilmiş qanunilik, legitimlik, zərurilik və mütənasiblik meyarlarına ziddir. Komissar həmçinin ayrı-seçkiliyin qadağan edilməsi prinsipinə diqqət çəkir.

Komissarın qiymətləndirməsinə görə:
• qanunda qeyri-müəyyən ifadələr yer alır və “siyasi fəaliyyət” anlayışı həddindən artıq geniş şərh edilir ki, bu da qanunun kimlərə şamil olunduğunu müəyyənləşdirməyi çətinləşdirir;
• qanun sərtliyinə görə Rusiyanın “xarici agentlər” haqqında qanunlarına bərabər tutulan inzibati nəzarət rejimi yaradır;
• qaydaların qəsdən pozulmasına görə cinayət məsuliyyəti, o cümlədən 5 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur;
• “agent” terminindən istifadə cəmiyyətdə mənfi məna daşıyır və qanun vətəndaş sektorunun damğalanmasına səbəb olur.

Komissar həmçinin hakimiyyət nümayəndələrinin qeyri-hökumət təşkilatlarını və hüquq müdafiəçilərini “dövlət düşmənləri” adlandırmasına diqqət çəkir.

Onun qiymətləndirməsinə görə, qanun xarici maliyyə alan konkret fiziki və hüquqi şəxsləri məqsədyönlü şəkildə hədəfə alır. Komissar bu şəxslərə münasibətdə belə fərqli rəftarı əsassız hesab edir.

Komissar ehtimal edir ki, Strasburq Məhkəməsi qanunun qəbulunu hökuməti tənqid edən təşkilatların qorxudulmasına və vətəndaş fəallarının nüfuzdan salınmasına yönəlmiş genişmiqyaslı məhdudiyyətlərin bir hissəsi hesab edə bilər.

Digər qanunvericilik dəyişiklikləri
Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə komissarı “Gürcü FARA-sı”na təcrid olunmuş şəkildə baxmır və onu son iki ildə qəbul edilmiş digər qanunvericilik dəyişiklikləri ilə birlikdə qiymətləndirir.

O, FARA-nın qəbulundan təxminən altı ay əvvəl qüvvəyə minmiş “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanuna, qondarma agentlər qanununa da diqqət yetirir. Komissar vurğulayır ki, hər iki qanun eyni vaxtda qüvvədədir.

Yazılı mövqedə digər dəyişikliklərdən də söhbət açılır. O cümlədən:
• “Qrantlar haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərdən. Bu dəyişikliklərə əsasən, xarici donorlar qrant vermək üçün hökumətin razılığını almalıdırlar, icazəsiz qrant qəbul edilməsinə görə isə sanksiyalar nəzərdə tutulur;
• “Yayım haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərlə “xarici qüvvələrə” audiovizual yayımçıların birbaşa və ya dolayı maliyyələşdirilməsi, yaxud onlardan xidmətlərin satın alınması qadağan edilib;
• vətəndaş təşkilatlarının ictimai qərarların qəbul edilməsi prosesində məcburi iştirakının ləğv edilməsindən;
• “Söz və ifadə azadlığı haqqında” qanunda böhtanla bağlı dəyişikliklərdən və toplaşmaq azadlığına əlavə məhdudiyyətlərin tətbiq edilməsindən.

Komissar 2026-cı ilin martında qəbul edilmiş dəyişiklikləri də ayrıca qeyd edir. O cümlədən, “Qrantlar haqqında” qanunun pozulmasına görə 6 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutan cinayət məsuliyyəti müəyyən edilib, “siyasi fəaliyyət” məqsədilə çirkli pulların yuyulmasına görə isə 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulub.

Komissarın qiymətləndirməsinə görə, bu qanunvericilik dəyişiklikləri demokratiya üçün təhlükə yaradır.

O hesab edir ki, sağlam demokratiya üçün vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının fəaliyyətinin səmərəli şəkildə dəstəklənməsi, onların birləşmək və ifadə azadlığının qorunması həyati əhəmiyyət daşıyır.

GGHA-nın məlumatına görə, komissar “Gürcü Arzusu” hökumətini beynəlxalq öhdəliklərə uyğun olaraq vətəndaş sektoru üçün azad və təhlükəsiz iş mühitinin təmin edilməsinə çağırır.

“Gürcü FARA-sı” işi Strasburqda
GGHA “Xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında Akt”a qarşı 2025-ci ildə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə müraciət edib.

Şikayət altı ərizəçinin adından təqdim olunub. Onların arasında:
• “Gürcüstanın Gənc Hüquqşünaslar Assosiasiyası”;
• “Studio Monitor”;
• “Gürcüstan xəbərləri” var.

Digər üç ərizəçi isə bu təşkilatların rəhbərləridir.
GGHA-nın qiymətləndirməsinə görə, qanun vətəndaş cəmiyyətinin və medianın fəaliyyətini məhdudlaşdırır, onların nüfuzdan salınması və təqib edilməsi mexanizmini yaradır. Buna cinayət məsuliyyətinin tətbiqi də daxildir.

Strasburq Məhkəməsi artıq işə mahiyyəti üzrə baxmağa başlayıb və Gürcüstan dövlətinə suallar göndərib.

Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə komissarı özü işə məhkəmədən üçüncü tərəf qismində qoşulmasını xahiş edib. Məhkəmə onun müraciətini 2026-cı ilin iyulunda təmin edib və yazılı mövqeyin təqdim edilməsi üçün avqustun 31-dək müddət müəyyənləşdirib.

Komissar Strasburq Məhkəməsində araşdırılan daha bir — “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanunla bağlı, qondarma agentlər qanunu işi üzrə də üçüncü tərəfin mövqeyi ilə iştirak edir.

“Gürcü FARA-sı” parlament tərəfindən 2025-ci il aprelin 1-də qəbul edilib.

“Gürcü Arzusu”nun nümayəndələri bildirirlər ki, qanun ABŞ-da qüvvədə olan FARA-nın analoqudur və məqsədi şəffaflığın təmin edilməsi, eləcə də “ölkənin suverenliyinin xarici müdaxilədən qorunmasıdır”.

 

Mənbə: radiotavisupleba.ge

---

Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!

---

Digər maraqlı xəbərlər "Marneuli" radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi "Telegram"da izləyin.
Bizi "TikTok"da izləyin.
Bizi "İnstagram"da izləyin.
Bizi "X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin! +995557994415

---

 

---

Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media birləşdik ki, gec olmadan mübarizə aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir. https://sinatle.media/

Müstəqil onlayn medianı dəstəkləmək üçün ianə et:
# GE76TB7548536080100013
# GE70BG0000000609775306

Repressiv rejim müstəqil onlayn medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22 media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi. Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri birləşdirməkdir.