Çexiyanın xarici işlər naziri Yan Lipavetski, Estoniyanın xarici işlər naziri Markus Tsahkna,

Almaniyanın xarici işlər naziri Yohan Vadderfulli, Latviyanın xarici işlər naziri Baiba Braje və Litvanın xarici işlər naziri Kestutis Burdis 15 iyul tarixli Aİ Xarici İşlər Şurası toplantısı ərəfəsində Avropa İttifaqının Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik üzrə Ali Nümayəndəsi Kaia Kallasa, genişlənmə məsələləri üzrə komissar Marta Kosa və daxili işlər və miqrasiya üzrə komissar Maqnus Brunerə məktub ünvanlayıblar.

Nazirlər məktubda qeyd edirlər ki, "Gürcüstanda vəziyyətin pisləşməsi Aİ-nin əlavə birgə tədbirlərini tələb edir" və Xarici İşlər Şurasının iclasında Komissiyadan Gürcüstanla bağlı tövsiyələrin yenilənməsi üçün konkret müddətin (məsələn, 2025-ci il 30 sentyabr) müəyyən edilməsini xahiş edirlər.
Məktub müəllifləri vurğulayırlar:

"Gürcü Arzusu" partiyasına və gürcü xalqına aydın mesaj göndərmək vacibdir ki, bu tövsiyələr yerinə yetirilməzsə, vizasız rejimin dayandırılması mexanizmi işə düşəcək və tam məsuliyyət hakim partiyanın üzərinə düşəcək.

Onların fikrincə, vizasız rejimin dayandırılması yalnız seçilmiş gürcü rəsmilərinə – kimlərin olacağını Komissiya müəyyən etməlidir – şamil olunmalı və bütün vətəndaşların maraqlarına eyni anda zərər vurmamalıdır.

Aİ-nin Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik üzrə Ali Nümayəndəsi Kaia Kallas 15 iyulda Aİ Xarici İşlər Şurasının iclasından öncə təsdiqləyib ki, Gürcüstanla vizasız rejimin dayandırılması məsələsi müzakirə olunur. Səbəb – ölkədə demokratik inkişafla bağlı ciddi geriləmədir.
Kallas bildirib:
“Bu gün Gürcüstana vizasız rejimlə bağlı məktub göndərəcəyik. Onların yerinə yetirməli olduqları şərtlər olacaq. Əgər bu müddət ərzində şərtlər yerinə yetirilməzsə, vizasız rejimi dayandırmalı olacağıq.”

Kallas məktubda hansı tarixlərin qeyd olunacağını açıqlamasa da, son tarix 31 avqust ola bilər.

15 iyulda, Aİ-nin xarici işlər nazirləri Gürcüstandakı vəziyyəti, o cümlədən "əhəmiyyətli dərəcədə pisləşmiş şəraiti" və "Gürcü Arzusu"nun siyasətinə qarşı cavab tədbirlərini müzakirə ediblər.

"Gürcü Arzusu"nun liderləri, Aİ və onun liderlərinin tənqidlərini “dərin dövlət”ə bağlayır və iddia edirlər:
“Gürcüstana Avropa necə lazımdırsa, Avropaya da Gürcüstan bir o qədər lazımdır.”

Gürcüstanla vizasız rejimin yenidən gözdən keçirilməsi Aİ-də hələ 2023-cü ildən gündəmdədir və 2024-cü ildə də hazırlıq işləri aparılıb.
Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze, 14 iyulda jurnalistlərə bildirib ki, Avropa Komissiyasının daxili işlər və miqrasiya üzrə komissarı Magnus Bruner Gürcüstan hökumətinə vizasız rejimin dayandırılacağı ilə bağlı hədə məktubu göndərəcək. Məktubda Avropa kursuna qayıtmaq üçün konkret addımlar atılmasa, vizasız rejimin dayandırılacağı qeyd olunacaq.

Kobaxidze deyib ki,
"Gürcü xalqını ona görə şantaj etmək ki, hakimiyyətə 'qanlı rejimin' nümayəndələrini qaytarmayıb – tamamilə utancverici hərəkətdir."

Son aylarda gürcü diplomatik və xidməti pasport sahibləri üçün Aİ ölkələrinin bir hissəsinə vizasız giriş artıq mümkün deyil.

İyun ayında bu məhdudiyyətlər Baş nazir Kobaxidze və Parlamentin sədri Şalva Papuaşvili tərəfindən təsdiqlənib.

Papuaşvili bildirib:
"11 ölkə var ki, beynəlxalq hüququ pozur. Bu da Aİ-nin ayıbıdır… Aİ Komissiyasının diplomatik və xidməti pasportlara vizasız rejimin dayandırılması ilə bağlı qərarı beynəlxalq hüququn pozulmasıdır."
"Euroscope" nəşrinin məlumatına görə, vizasız rejimi ləğv etmiş Aİ ölkələri:
• Rumıniya
• Bolqarıstan
• Latviya
• Litva
• Estoniya
• Lüksemburq
• Niderland
• Fransa
• Belçika
• İtaliya
"İsveç – avqustdan. Macarıstan və Avstriya – hələ açıqdır. Almaniya və Polşa barədə hələ məlumat yoxdur", - nəşrin 30 iyun tarixində yaydığı məlumatda qeyd olunur.

Aİ-nin Gürcüstan diplomatik pasportlarına qarşı vizasız rejimi dayandırması ölkədəki Avropa yönlü etirazlarla eyni vaxta təsadüf edir. Bu etirazlarda əsas tələblər:
• Yeni Parlament seçkilərinin keçirilməsi
• Həbs olunmuş etirazçıların azadlığa buraxılmasıdır.

Bu etirazlar 2024-cü il 28 noyabrda "Gürcü Arzusu"nun verdiyi qərardan sonra alovlanıb – partiya növbəti 4 il ərzində Aİ-yə üzvlüklə bağlı danışıqların başlanmasını gündəmə gətirməyəcəyini bildirib.

Etirazların zorakılıqla dağıdılmasından iki həftə sonra, 2023-cü il 16 dekabrda, Aİ-nin xarici işlər nazirləri gürcü diplomatik və xidməti pasportlarına vizasız rejimin ləğvini müzakirə etməyə başlayıb.

Bu qərar 2024-cü il 27 yanvarda qəbul edilib.

Qeyd edək ki, Gürcüstan 2017-ci il 28 martdan etibarən vizasız rejimə Aİ ilə Fəaliyyət Planı və Yol Xəritəsinin tələblərini yerinə yetirməklə nail olub.