İranda etirazlar qəddar şəkildə yatırdılır, artıq minlərlə etirazçının öldürülməsi xəbərləri gəlir. Qlobal ictimaiyyət Birləşmiş Ştatların bütün bunlara necə reaksiya verəcəyini gözləyir. Prezident Donald Tramp sosial şəbəkədə çoxsaylı ultimatumlar səsləndirib, yanvarın 13-də yazıb ki, "kömək artıq yoldadır".

Riçard Qoldberq 2019-2020-ci illərdə, Trampın birinci prezidentliyi dövründə Ağ evin Milli Təhlükəsizlik Şurasının İranın kütləvi qırğın silahlarına qarşı mübarizə üzrə ofisinin direktoru olub. Hazırda Demokratiyaların Müdafiəsi Fondunda baş məsləhətçidir.

AzadlıqRadiosunun fars xidmətindən Hanna Kaviani Qoldberqlə Trampın İrana qarşı növbəti addımının nə ola biləcəyi barədə söhbət edib.

"Rejim qorxu içindədir"
R.Qoldberq deyir ki, prezident öz qırmızı xətləri məsələsində çox ciddidir, açıq deyib ki, küçələrdə indi görünən kütləvi qətllərə dözümlü yanaşmayacaq, buna qarşı sərt addımlar atılacaq: "Hamımızın gördüyünü o da aydın görür, rejim gerçəkdən də uçurumun kənarındadır. Bu, potensial tarixi məqamdır".

"Bu, nə 2009-cu ildir, nə 2019-cu, nə də 2022-ci il. Rejim açıq-aşkar böyük qorxu içindədir. Görürlər ki, bu proses dayanmır, rejimin kütləvi qətllərinə baxmayaraq, insanlar küçələrə çıxırlar. Bu, orqanik baş verir. Xalq artıq dözmür. Etirazlar ölkə boyu yayılıb", – təhlilçi əlavə edir.

Onun fikrincə, prezident seçimlərində çox ehtiyatlı olmalıdır. O, həm xalqa səlahiyyət vermək, həm rejimi maksimum gücsüz etmək, həm də dinc sakinlərə ziyan vurmamaq istəyir.

Bəs, seçimlər hansılardır? Qoldberq deyir ki, Tramp artıq başlayıb. Bir gün öncə İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz tarif elan edib, iranlıları etirazları davam etdirməyə çağırıb, köməyin artıq yolda olduğunu deyib.


Gizli fəaliyyət
"Prezidenti tanıyan biri kimi inanmıram ki, o, aydın plan olmadan bu cür açıqlamalar verib insanları təhlükəyə atsın. Düşünürəm ki, bu, kiber və hərbi əməliyyatların qarışığı olacaq. Bizim anlamadığımız, bilmədiyimiz gizli fəaliyyət ola bilər. Məqsəd rejimi dağıtmaq, hakimiyyətdən salmaq olacaq", – o bildirir.

Bu gizli hərəkətlərə ali dini liderin hədəfə alınması daxil ola bilərmi? "Heç nə istisna olunmur", – Qoldberqin bu suala cavabı belə olub.

Tramp uzunmüddətli müharibələrin tərəfdarı deyil. R.Qoldberq deyir ki, İranla bağlı seçim çoxdur. ABŞ-nin hava qüvvələri üstün mövqedədir. İranın havadan elə müdafiə sistemi yoxdur ki, bu qüvvələrə, yaxud donanma hava qüvvələrinə nəsə edə bilsin. Uzaqmənzilli bombardmançı isə iyun müharibəsində gücünü göstərib.

İrana qarşı hansısa addımdan sonra Ağ ev hansı ssenariyə üstünlük verə bilər? Qoldberqin fikrincə, Tramp həmişə deyib ki, buna İran xalqı özü qərar verməlidir.

"Aydındır ki, İran xalqı elə bir hökumət istəyir ki, onun maraqlarını təmsil etsin, iqtisadiyyatı inkişaf etdirsin, sanksiyalara məruz qalmasın, terroru maliyyələşdirməsin, pullarını xarici müharibələrə göndərməsin, insanlara gündəlik zülm etməsin, ölkə boyu insanları öldürməsin; elə bir gələcək istəyir ki, insanlar normal həyata qayıda bilsin, qadınlar necə geyinəcəklərini özləri seçə bilsin, azad olsunlar. Məncə, prezidentin görmək istədiyi İran da məhz budur", – təhlilçi bildirib.

İran Venesuela deyil
Bəs, Venesuelada baş verənlər İranda təkrarlana bilərmi? Nikolas Maduronun hazırda ABŞ-də həbsdə olmasına baxmayaraq, Karakasda hakimiyyətdə faktiki, onun adamlarıdır.

R.Qoldberq bunu təsəvvür etməyi çətin sayır, çünki əksər mühafizəkarlar Birləşmiş Ştatlar ilə hər hansı əlaqəni kəsər. Onun sözlərinə görə, İrandakı rejim Venesuela ilə eyni deyil: "İdeologiya, dini baxımdan eyni deyillər. Onları birləşdirən Amerikaya nifrətləridir, birlikdə işləyir, narkotik və terrorçuluğu maliyyələşdirirlər. Amma rejimlər çox, çox fərqlidir, tarixləri, mədəniyyətləri, dinləri fərqlidir".

Etirazçılar silahsızdır, onları küçələrdə öldürürlər. Bu halda sıravi iranlılar dövlət qurumlarını necə ələ keçirə bilərlər? Qoldberq deyir ki, bəzi kiçik şəhərlərdə bu artıq müəyyən qədər baş verib. Böyük şəhərlərdə isə rejim maksimum zorakılığa əl atıb, kiçik şəhərlərdə baş verənlərin təkrarlana biləcəyindən qorxur.

"Məncə, küçələrdə minlərlə insanın birbaşa avtomat silahlardan atəşlə öldürülməsi məhz buradan qaynaqlanır. Amma əgər ABŞ xalqın obyektləri və institutları ələ keçirməsinə güc və imkan verəcək üsullarla müdaxilə etsə, ABŞ prezidenti insanlara çox mühüm kömək göstərmiş olar", – R.Qoldberq söyləyir.

Mənbə: Azadlıq Radiosu

---

Bizi Teleqramda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!
Bizi WhatsAppda izləyin! Yeni xəbərlər anında kanalda! Linkə daxil olub abunə olun!

---

Digər maraqlı xəbərlər "Marneuli" radiosunun Facebook səhifəsində.
Bizi "Telegram"da izləyin.
Bizi "TikTok"da izləyin.
Bizi "İnstagram"da izləyin.
Bizi "X"da izləyin.
Şahidi olduğunuz hadisələri çəkib bizə göndərin! +995557994415

---

Gürcüstanın hər yerindən olan 22 onlayn media birləşdik ki, gec olmadan mübarizə aparaq.
Bu mübarizədə sənin dəstəyin həlledicidir. https://sinatle.media/

Müstəqil onlayn medianı dəstəkləmək üçün ianə et:
# GE76TB7548536080100013
# GE70BG0000000609775306

Repressiv rejim müstəqil onlayn medianı yox etməklə hədələyir. Bu real təhlükəni göstərmək üçün 22 media qurumunun vebsaytı müvəqqəti olaraq dayandırıldı. Bu simvolik addım “İşıq sönməməlidir” kampaniyasından əvvəl həyata keçirildi. Kampaniyanın məqsədi müstəqil medianı qorumaq üçün dəstəkçiləri birləşdirməkdir.