ბელგიამ 2025 წლიდან გაამკაცრა უკრაინელი ლტოლვილებისთვის დროებითი დაცვის მინიჭების წესები. სრულწლოვან უკრაინელებს ეს სტატუსი სოციალური დახმარებებით ენიჭებათ, თუმცა 2022 წლის 24 თებერვლის შემდეგ – ანუ რუსეთის ფართომასშტაბიანი აგრესიის დაწყების შემდეგ – დაბადებული ბავშვები უმეტეს შემთხვევაში ამ სტატუსს ვერ იღებენ. მიზეზად სახელდება ის, რომ მათ ომის დაწყებამდე უკრაინაში არ უცხოვრიათ.

ასეთ ოჯახებს რთული ადმინისტრაციული პროცედურების გავლა უწევთ. მაგალითად, მათგან მოითხოვენ შემოსავლის დამადასტურებელ დოკუმენტებს, რაც პრაქტიკულად შეუძლებელია. დაცვის გარეშე დარჩენილი ბავშვები ბელგიაში სამედიცინო დაზღვევის გარეშე რჩებიან და დეპორტაციის რისკის წინაშე დგანან.

უარყოფითი პასუხების ზრდა
ოფიციალური მონაცემებით, ამჟამად ბელგიაში დაახლოებით 93 ათასი უკრაინელი ლტოლვილი ცხოვრობს. მათი უმრავლესობა ქვეყანაში არსებული პირობებით კმაყოფილია და ომის დასრულების შემდეგაც ბელგიაში დარჩენას გეგმავს.

თუმცა, ლტოლვილების თქმით, ბელგიის ხელისუფლება თავშესაფრის საკითხში უფრო მკაცრ მიდგომას იყენებს. გასული წლის პირველ ათ თვეში 2 380 უკრაინელმა უარი მიიღო, მაშინ როცა წინა წელს ეს მაჩვენებელი 883 იყო.

ერთ-ერთი მთავარი კრიტერიუმი არის ის, რომ პირს ომის დაწყებამდე მუდმივად უნდა ეცხოვრა უკრაინაში. სწორედ ამ მიზეზით ოთხ წლამდე ასაკის ბევრ ბავშვს დროებითი დაცვა არ ენიჭება.

ზაპოროჟიედან იანა ხოლოდნა ამბობს:
„ძალიან ვნერვიულობ და სტრესში ვარ. უკრაინაშიც სტრესში ვიყავი, აქაც შეშფოთებული ვარ, რადგან ჩემს შვილს არანაირი დაცვა არ აქვს.“

იანა ბელგიაში ორწლიანი შვილით, სემიონით ჩავიდა. მას დროებითი დაცვა 2027 წლის მარტამდე მიენიჭა, თუმცა მის შვილს უარი უთხრეს – მიზეზად კვლავ ომამდე უკრაინაში ცხოვრების არქონა დასახელდა.

თვეში 2 550 ევრო
ბელგიის მხარემ ბავშვის ლეგალიზაციისთვის ოჯახის გაერთიანების პროცედურა შესთავაზა. თუმცა ამისთვის იანა უნდა ამტკიცებდეს, რომ შვილს ფინანსურად უზრუნველყოფს.

მისი თქმით, მუნიციპალიტეტში განუცხადეს, რომ თვეში მინიმუმ 2 550 ევრო უნდა გამოიმუშაოს.

„ბელგიაში ახალგაზრდა დედა ჩამოვედი, ენა არ ვიცი... ასეთ შემოსავალს ვერ მივაღწევ,“ – ამბობს იანა.

მას ევროკავშირში უვიზოდ შესვლის შემდეგ 90 დღე აქვს საჭირო დოკუმენტების შესაგროვებლად. ამ ეტაპზე, განაცხადის განხილვის პერიოდში, დეპორტაცია არ ემუქრება. თუმცა თუ ოჯახის გაერთიანებაზე უარი საბოლოოდ დადასტურდება, ბავშვს ქვეყნის დატოვება მოუწევს.

ზოგიერთმა უკრაინელმა ასეთ შემთხვევაში გადაწყვეტილება გაასაჩივრა და აპელაციის პერიოდში ქვეყანაში დარჩა, ნაწილმა კი პროცედურის დასრულებამდე უკრაინაში დაბრუნება არჩია.

მოწოდება „დაუყოვნებელი პოლიტიკური რეაგირებისკენ“

საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „Promote Ukraine“-ის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ ბელგიის ხელისუფლება დროებითი დაცვის ინსტრუქციას არასწორად განმარტავს.

ორგანიზაციის დამფუძნებლის, მარტა ბარანდიის განცხადებით:

„დროებითი დაცვის ავტონომიური საგანგებო რეჟიმის ნაცვლად, ბელგიამ ის ჩვეულებრივი მიგრაციის სამართლის ჩარჩოში მოაქცია. ეს ბავშვებს სამართლებრივ ვაკუუმში ტოვებს და ოჯახების ერთიანობას აზიანებს.“

ბელგიის მიგრაციის სამსახურმა აღნიშნა, რომ ომის შემდეგ დაბადებულ ბავშვებთან დაკავშირებულ სიტუაციას სწავლობს.

ევროკავშირის სპეციალურმა წარმომადგენელმა უკრაინის საკითხებში, ილვა იოჰანსონმა, განაცხადა, რომ საკითხი მისთვის ახალია და შეისწავლის:

„რა თქმა უნდა, ეს ბავშვები დაცულნი უნდა იყვნენ, თუ მათი მშობლები დაცვის ქვეშ არიან. საკითხს აუცილებლად შევისწავლი,“ – აღნიშნა იოჰანსონმა.